connection rod 00

شاتون ، یکی از اجزای موتور خودرو می باشد که  بین پیستون و میل لنگ ارتباط برقرار می کند و نیروی خطی پیستون را به گشتاور میل لنگ تبدیل می کند.

در شکل زیر شاتون ، با رنگ آبی آسمانی و گژن پین با رنگ صورتی نشان داده شده است. همانطور که مشاهده می کنید ، وظیفه گژن پین ، اتصال پیستون به شاتون می باشد.

connection rod 01

نمونه واقعی یک مدل شاتون در شکل زیر نشان داده شده که به شرح اجزا مختلف آن می پردازیم.

connection rod 02

همانطور که می دانید ، یک طرف شاتون ( یاتاقان یا سر کوچکتر آن ) به پیستون و سر بزرگتر آن به میل لنگ متصل می شود. این اتصال را در شکل زیر می بینید.

connection rod 03

جنس بدنه شاتون باید مقاومت مکانیکی بالایی داشته باشد ولی سخت و شکننده نباشد ، از طرفی یاتاقان های شاتون به علت شرایط کاری می بایست جنس سختی داشته باشند ، برای رفع این مشکل ، بدنه شاتون را از فولاد مقاوم و با استحکام مکانیکی بالا ساخته و در یاتاقان های شاتون از پین ها و پوسته های فلزی با جنس سخت استفاده می کنند تا در برابر سایش مقاومت کنند. همانطور که در شکل می بینید ، پین در یاتاقان کوچک شاتون کاربرد دارد و علاوه بر مقاومت در برابر سایش ، شاتون را به پیستون متصل می کند و اصطلاحا گژن پین نامیده می شود و پوسته های یاتاقانی در یاتاقان بزرگ شاتون استفاده می شوند و اصطلاحا پوسته یاتاقان نامیده می شوند. 

در شکل زیر ، دو عدد گژن پین را می بینید.

connection rod 04

در شکل زیر نیز دو عدد یا یک جفت پوسته یاتاقان نمایش داده شده است.

connection rod 05

برای قرار دادن پوسته های یاتاقان ، بین یاتاقان بزرگ شاتون و یاتاقان لنگ میل لنگ ، یاتاقان شاتون را دو تکه ساخته اند و قسمت انتهایی ( که کفه ی پایینی شاتون نام دارد ) را پس از سوارکرد شاتون بر میل لنگ و قرار دادن پوسته های یاتاقان ،توسط دو عدد پیچ ، محکم می کنند. 

connection rod 07

برای اتصال دادن پیستون به شاتون ، ابتدا شاتون را داخل پیستون قرار می دهند و سوراخ هایشان را در یک امتداد قرار می دهند ، سپس گژن پین را از داخل سوراخ ها رد می کنند تا امتدادشان در یک محور ، تثبیت شود و به یکدیگر محکم شوند.

connection rod 08

برای جلوگیری از بیرون آمدن گژن پین ، از روش های مختلفی استفاده می کنند که یکی از روش ها ، استفاده از خار فنری می باشد ، چند عدد خار فنری را در شکل زیر مشاهده می کنید.

connection rod 09

پس از قراردادن گژن پین در فضای خواسته شده ، این خار را در شیار موجود بر روی سوراخ پیستون قرار می دهند ، با این کار مقداری از خار داخل شیار پیستون قرار می گیرد و مقداری از خار بیرون مانده ، مانع از خروج گژن پین از سوراخ پیستون می شود.

در شکل زیر ، شیار ایجاد شده در سوراخ پیستون را مشاهده می کنید. مسیر این شیارها ، با نقطه های سبز ، علامت گذاری شده . همانطور که می بینید ، در دو طرف پیستون ، این شیار ایجاد شده تا گژن پین از هیچ طرفی خارج نشود.

connection rod 10

در شکل پایین ، قراردادن خار ، داخل شیار پیستون پس از نصب گژن پین ، با ابزار مخصوص نشان داده شده است.

connection rod 11

بالا
پایین