operator 01کامپیوتر خودرو یا همان ECU پس از دریافت اطلاعات مورد نیازش از سنسورهای تعبیه شده در قسمت های مختلف خودرو ، به عملگرهای خودرو دستورات لازم را می دهد، مهمترین عملگرها انژکتورها و شمع ها می باشند که انژکتورها دستور پاشش بنزین در زمان مشخص را از ECU دریافت می کنند و شمع ها دستور جرقه زنی در زمان مورد نیاز.

عملگرهای نیز دیگری در خودروها استفاده می شود که در ادامه به آنها اشاره می کنیم.

در شکل زیر یک پمپ بنزین خودروی انژکتوری را مشاهده می کنید که برقی می باشد و توسط ECU به کار می افتد.

pump

در شکل زیر ، چند مدل انژکتور را ملاحظه می کنید.

operator 02

عملگر بعدی کوئل جرقه زنی می باشد ، سیستم جرقه زنی در خودروهای کاربراتوری نیز وجود دارد ولی در خودروهای کاربراتوری یک کوئل موجود بود که جرقه ی آن توسط دلکو ، بین سیلندرها تقسیم می شد.

operator 03

در خودروهای انژکتوری دستور جرقه توسط ایسو (ECU) صادر می شود ، بنابراین کوئل مورد استفاده در خودروهای کاربراتوری و انژکتوری کاملا متفاوت است ، در خودروهای انژکتوری از کوئل دوبل استفاده می شود ، همانطور که می دانید معمولا خودروها را با سیلندرهای زوج می سازند ، یعنی کمتر خودرویی را می بینید که 5 سیلندر یا 7 سیلندر باشد و معمولا خودروها 4 ، 6 ، 8 ، 10 و 12 سیلندر می باشند و از آنجایی که زمان جرقه زنی بعضی سیلندرها در یک زمان انجام می شود ، برای دو سیلندری که همزمان جرقه می زنند ، یک کوئل استفاده می شود ، مثلا در خودروی چهار سیلندر ، جرقه زنی سیلندرهای 1 و 4 در یک زمان انجام می شود و برای صرفه جویی در تعداد کوئل ، برای سیلندر 1 و 4 یک کوئل قرار می دهند ؛ از طرف دیگر زمان جرقه زنی سیلندرهای 2 و 3 نیز در یک زمان انجام می شود بنابراین در خودروی 4 سیلندر انژکتوری ، کلا 2 عدد کوئل نیاز می باشد و هر کوئل برای جرقه زنی دو سیلندر استفاده می شود ، چنانی که در شکل زیر می بینید.

operator 04

برای اشغال فضای کمتر ، این دو کوئل را با یکدیگر ادغام می کنند و به همین علت به آن کوئل دوبل می گویند ، در شکل زیر یک کوئل دوبل با چهار خروجی مخصوص خودروی انژکتوری چهار سیلندر را مشاهده می کنید.

operator 05

از آنجایی که خروجی های کوئل دوبل ، می بایست توسط وایرها به شمع خودرو متصل شود و استفاده از وایر ، مشکلاتی را به وجود می آورد ، در خودروهای جدید و البته کمی پیشرفته ، برای حذف وایرها ، کوئل ها را به صورت تکی می سازند و آنها را مستقیما به شمع خودرو متصل می کنند ، در شکل زیر یک مدل کوئل تکی را مشاهده می کنید.

operator 06

هر کدام از این کوئل ها مستقیما توسط دسته سیم به ایسیو متصل می شوند و برای هر سیلندر یک عدد کوئل تکی مورد نیاز می باشد ، در شکل زیر نحوه اتصال یک کوئل تکی به شمع یک سیلندر را مشاهده می کنید.

operator 07

در خودروهای انژکتوری ، علاوه بر پمپ بنزین ، انژکتور و کوئل ، عملگرهای دیگری نیز استفاده می شوند ، یکی از آنها استپر می باشد ، هنگامی که راننده خودرو پایش را از روی پدال گاز بر می دارد ، دریچه گاز بسته شده و تنفس خودرو به طور کامل قطع می شود ، برای جلوگیری از این اتفاق از یک شیربرقی به نام استپر استفاده می کنند ، استپر از ایسیو دستور می گیرد و در مواقعی که راننده پایش را از روی پدال گاز بر می دارد و یا در حالتی که خودرو ایستاده و دنده خلاص است (به قول معروف خودرو درجا کار می کند) با روشن کردن مصرف کننده های سنگین مانند چراغ های بزرگ جلو یا کولر ، به موتور فشار می آورد ، با ایجاد راهی برای عبور هوای اضافی جهت تنفس موتور ، مانع خاموش شدن یا خفه شدن موتور خودرو می گردد. در شکل زیر یک استپر را مشاهده می کنید.

operator 09

در خودروهای جدید ، سیم گاز حذف شده و به جای آن از یک پتانسیومتر (سنسوری با دایره وسیع دریافت اطلاعات) به پدال گاز وصل می شود و ایسیو را از مقدار گازدادن راننده مطلع می کند ، در این خودروها باز و بسته کردن دریچه گاز با موتور الکتریکی انجام می شود ، در شکل زیر یک دریچه گاز برقی را مشاهده می کنید ، دریچه گاز با شماره 1 ، موتور الکتریکی جهت باز و بسته کردن دریچه گاز با شماره 2 و سنسور دریچه گاز با شماره 3 مشخص شده است.

operator 08

خودروهایی که دارای دریچه گاز برقی می باشند ، فاقد استپر می باشند ، چون ایسیو با دستور به موتور دریچه گاز ، می تواند مقدار هوای ورودی را لحظه به لحظه تنظیم کند.

جهت دریافت اطلاعات بیشتر در رابطه با تنفس موتور و دریچه گاز اینجا و آشنایی با سنسور دریچه گاز و سایر سنسورهای خودرو اینجا کلیک کنید.

عملگر دیگری که در خودروها استفاده می شود شیر برقی کنیستر می باشد ، در شکل زیر یک نمونه شیر کنیستر را مشاهده می کنید.

operator 10

این شیر به بخارات بنزین جذب شده در کنیستر خودرو اجازه می دهد تا به منیفولد هوا وارد شوند. جهت آشنایی بیشتر با سیستم کنیستر اینجا کلیک کنید.

عملگر دیگری که ایسیو دستور راه اندازی آن را می دهد شیر ای جی آر (EGR) می باشد ، در شکل زیر این شیر را مشاهده می کنید.

operator 11

جهت آشنایی بیشتر با سیستم EGR اینجا کلیک کنید.

یکی دیگر از عملگرهایی که ایسیو آن را راه اندازی می کند فن های خنک کننده رادیاتور می باشند ، در خودروهای کاربراتوری خیلی قدیمی ، فن های رادیاتور مستقیما به میل لنگ ارتباط داشتند یعنی با افزایش یا کاهش سرعت دوران میل لنگ ، سرعت این فن ها نیز افزایش یا کاهش می یافت ، پس از آن در خودروهای کاربراتوری جدیدتر و خودروهای انژکتوری قدیمی ، فن ها برقی بودند و دستور روشن شدن را از سنسور دمای آب رادیاتور دریافت می کردند ، ولی در خودروهای امروزی فن های خنک کننده مستقیما از ایسیو دستور می گیرند و ایسیو با استفاده از سنسور دمای آب رادیاتور ، فن ها را به کار می اندازد ، ایسیو حتی می تواند دور فن ها را بر روی کند یا تند قرار دهد یعنی در مواقعی که دمای آب رادیاتور مقدار کمی بیش از حد مجاز است ، فن ها را در دور کند روشن می کند و اگر دمای آب رادیاتور باز هم افزایش پیدا کرد آنگاه فن ها را در دور تند روشن می کند.

operator 12

جهت آشنایی بیشتر با سیستم خنک کننده موتور اینجا کلیک کنید.

بالا
پایین